Les déclinaisons latines
Didier Fontaine
Première déclinaison: masculins et féminins
| La rose |
Singulier |
Pluriel |
| Nominatif |
rosa |
rosae |
| Vocatif |
rosa |
rosae |
| Accusatif |
rosam |
rosas |
| Génitif |
rosae |
rosarum |
| Datif |
rosae |
rosis |
| Ablatif |
rosa |
rosis |
Deuxième déclinaison: masculins et féminins
| Le maître |
Singulier |
Pluriel |
| Nominatif |
dominus |
domini |
| Vocatif |
domine |
domini |
| Accusatif |
dominum |
dominos |
| Génitif |
domini |
dominorum |
| Datif |
domino |
dominis |
| Ablatif |
domino |
dominis |
Deuxième déclinaison: neutres
| Le temple |
Singulier |
Pluriel |
| Nominatif |
templum |
templa |
| Vocatif |
templum |
templa |
| Accusatif |
templum |
templa |
| Génitif |
templi |
templorum |
| Datif |
templo |
templis |
| Ablatif |
templo |
templis |
Troisième déclinaison: radicaux à consonne
| Le consul |
Singulier |
Pluriel |
| Nominatif |
Consul |
consules |
| Vocatif |
consul |
consules |
| Accusatif |
consulem |
consules |
| Génitif |
consulis |
consulum |
| Datif |
consuli |
consulibus |
| Ablatif |
consule |
consulibus |
Troisième déclinaison: radicaux en –I.
-----> parisyllabique
|
|
Singulier |
Pluriel |
| Nominatif |
civis |
cives |
| Vocatif |
civis |
cives |
| Accusatif |
civem |
cives |
| Génitif |
civis |
civium |
| Datif |
civi |
civibus |
| Ablatif |
cive |
civibus |
Parisyllabiques irréguliers:
pater, mater, frater, juvenis, senex, canis.
|
|
Singulier |
Pluriel |
| Nominatif |
urbs |
urbes |
| Vocatif |
urbs |
urbes |
| Accusatif |
urbem |
urbies |
| Génitif |
urbis |
urbium |
| Datif |
urbi |
urbibus |
| Ablatif |
urbe |
urbibus |
Troisième déclinaison: neutres
| Le corps |
Singulier |
Pluriel |
| Nominatif |
corpus |
corpora |
| Vocatif |
corpus |
corpora |
| Accusatif |
corpus |
corpora |
| Génitif |
corporis |
corporum |
| Datif |
corpori |
corporibus |
| Ablatif |
corpore |
corporibus |
Adjectifs qualificatifs: 1ère classe
| Masculin |
Singulier |
Pluriel |
| Nominatif |
bonus |
boni |
| Vocatif |
bone |
boni |
| Accusatif |
bonum |
bonos |
| Génitif |
Boni |
bonorum |
| Datif |
bono |
bonis |
| Ablatif |
bono |
boni |
| Féminin |
Singulier |
Pluriel |
| Nominatif |
bona |
bonae |
| Vocatif |
bona |
bonae |
| Accusatif |
bonam |
bonas |
| Génitif |
bonae |
bonarum |
| Datif |
bonae |
bonis |
| Ablatif |
bona |
bonis |
| Neutres |
Singulier |
Pluriel |
| Nominatif |
bonum |
bona |
| Vocatif |
bonum |
bona |
| Accusatif |
bonum |
bona |
| Génitif |
boni |
bonorum |
| Datif |
bono |
bonis |
| Ablatif |
bono |
bonis |
Adjectifs qualificatifs: 2ème classe (adj. Isolés)
| M-F |
Singulier |
Pluriel |
| Nominatif |
vetus |
veteres |
| Vocatif |
vetus |
veteres |
| Accusatif |
veterem |
veteres |
| Génitif |
veteris |
veterum |
| Datif |
veteri |
veteribus |
| Ablatif |
vetere |
veteribus |
| Neutres |
Singulier |
Pluriel |
| Nominatif |
vetus |
vetera |
| Vocatif |
vetus |
vetera |
| Accusatif |
vetus |
vetera |
| Génitif |
veteris |
veterum |
| Datif |
veteri |
veteris |
| Ablatif |
vetere |
veteris |
Comparatifs
| MF |
Singulier |
Pluriel |
| Nominatif |
doctior |
doctiores |
| Vocatif |
doctior |
doctiores |
| Accusatif |
doctiorem |
doctiores |
| Génitif |
doctioris |
doctiorum |
| Datif |
doctiori |
doctioribus |
| Ablatif |
doctiore |
doctioribus |
| Neutres |
Singulier |
Pluriel |
| Nominatif |
doctius |
doctiora |
| Vocatif |
doctius |
doctiora |
| Accusatif |
doctius |
doctiora |
| Génitif |
doctioris |
doctiorum |
| Datif |
doctiori |
doctioribus |
| Ablatif |
doctiore |
doctioribus |
Quatrième déclinaison: masculins et féminis
| main |
Singulier |
Pluriel |
| Nominatif |
manus |
manus |
| Vocatif |
|
|
| Accusatif |
manum |
manus |
| Génitif |
manus |
manuum |
| Datif |
manui |
manibus |
| Ablatif |
manu |
manibus |
Quatrième déclinaison: neutres
| corne |
Singulier |
Pluriel |
| Nominatif |
cornu |
cornua |
| Vocatif |
cornu |
cornua |
| Accusatif |
cornu |
cornua |
| Génitif |
cornus |
cornuum |
| Datif |
cornui |
cornibus |
| Ablatif |
cornu |
cornibus |
Domus: maison
AB sg domo, Loc: domi
AC pl: domus ou domos
G pl: domuum ou domorum
| jour |
Singulier |
Pluriel |
| Nominatif |
dies |
dies |
| Vocatif |
dies |
dies |
| Accusatif |
diem |
dies |
| Génitif |
diei |
dierum |
| Datif |
diei |
diebus |
| Ablatif |
die |
diebus |
| mer |
Singulier |
Pluriel |
| Nominatif |
mare |
maria |
| Vocatif |
mare |
maria |
| Accusatif |
mare |
maria |
| Génitif |
maris |
marium |
| Datif |
mari |
maribus |
| Ablatif |
mari |
maribus |
Adjectifs de deuxième classe ayant pour modèle la troisième déclinaison
| MF |
Singulier |
Pluriel |
| Nominatif |
fortis |
fortes |
| Vocatif |
fortis |
fortes |
| Accusatif |
fortem |
fortes |
| Génitif |
fortis |
fortium |
| Datif |
forti |
fortibus |
| Ablatif |
forti |
fortibus |
| Neutres |
Singulier |
Pluriel |
| Nominatif |
forte |
fortia |
| Vocatif |
forte |
fortia |
| Accusatif |
forte |
fortia |
| Génitif |
fortis |
fortium |
| Datif |
forti |
fortibus |
| Ablatif |
forti |
fortibus |
DÉCLINAISONS DES PRONOMS
Pronoms adjectifs démonstratifs
| Singulier |
||
| hic |
haec |
hoc |
| hunc |
hanc |
hoc |
| hujus |
hujus |
hujus |
| huic |
huic |
huic |
| hoc |
hac |
hoc |
| HIC: celui-ci |
||
| Pluriel |
||
| hi |
hae |
haec |
| hos |
has |
haec |
| horum |
harum |
horum |
| his |
his |
his |
| his |
his |
his |
| Singulier |
||
| ille |
illa |
illud |
| illum |
illam |
illud |
| illius |
illius |
illius |
| illi |
illi |
illi |
| illo |
illa |
illo |
Pluriel sur boni, ae, a. Sur ille se décline: iste, ista, istud.
| Singulier |
||
| is |
ea |
id |
| eum |
eam |
id |
| ejus |
ejus |
ejus |
| ei |
ei |
ei |
| eo |
ea |
eo |
| IS: lui, le |
||
| Pluriel |
||
| Ei, ii |
eae |
ea |
| eos |
eas |
ea |
| eorum |
earum |
eorum |
| Eis, iis |
Eis, iis |
Eis, iis |
| Eis, iis |
Eis, iis |
Eis, iis |
IPSE: lui-même: se décline comme ille, sauf au nom.acc. Neutres sg.:
ipse ipsa ipsum
ipsum ipsam ipsum
ipsius ipsius ipsius
IDEM: le même: se décline comme is, sauf au nom. Mas. sg. Et aux nom. Acc. Neutre sg.:
idem eadem idem
eaumdem eamdem idem
ejusdem ejusdem ejusdem
| SINGULIER |
PLURIEL |
||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
2 |
3 (réfléchi) |
1 |
2 |
3 (réfléchi) |
| moi |
toi |
se |
nous |
vous |
se |
| ego |
tu |
|
nos |
vos |
|
| me |
te |
se |
nos |
vos |
Se (sese) |
| mei |
tui |
sui |
Nostri, nostrum |
Vestri, vestrum |
sui |
| mihi |
tibi |
sibi |
nobis |
vobis |
sibi |
| me |
te |
Se (sese) |
nobis |
vobis |
se |
| mon |
ton |
son |
notre |
votre |
leur |
|---|---|---|---|---|---|
| Meus, a, um |
Tuus, a, um |
Suus, a, um |
Noster, nostra, nostrum |
Vester, vestra, vestrum |
Suus, a, um |
PRONOMS ADJECTIFS INTERROGATIFS
| Singulier |
Pluriel |
||||
|---|---|---|---|---|---|
| quis |
quae |
quid |
qui |
quae |
quae |
| quem |
quam |
quid |
quos |
quas |
quae |
| cujus |
cujus |
cujus |
quorum |
quarum |
quorum |
| cui |
qui |
cui |
quibus |
quibus |
quibus |
| quo |
qua |
quo |
quibus |
quibus |
quibus |
QUI, adj. interrogatif: quel; pronom relatif: qui
| Singulier |
Pluriel |
||||
|---|---|---|---|---|---|
| qui |
quae |
quod |
qui |
quae |
quae |
| quem |
quam |
quod |
quos |
quas |
quae |
| cujus |
cujus |
cujus |
quorum |
quarum |
quorum |
| cui |
qui |
cui |
quibus |
quibus |
quibus |
| quo |
qua |
quo |
quibus |
quibus |
quibus |
| Nemo |
|---|
| personne |
| nem |
| neminem |
| nullius |
| nemini |
| nullo |
| ADJECTIF |
|||||
|---|---|---|---|---|---|
| Un certain, un |
Un certain, un |
||||
| quidam |
quaedam |
quiddam |
quidam |
quaedam |
quoddam |
| quamdam |
quamdam |
quiddam |
quamdam |
quamdam |
quoddam |
| Cujusdam, cujusdam, cujusdam |
|||||
| quelqu'un |
|
||||
| aliquis |
aliqua |
aliquid |
Aliqui(s) |
aliqua |
aliquod |
| aliquem |
aliquam |
aliquid |
aliquem |
aliquam |
aliquod |
| Alicujus, alicujus, alicujus |
|||||
| N.ACC.PL.N.: aliqua |
|||||
NIHIL
| Nihil |
|---|
| Rien |
| Nihil |
| Nihil (ad nullam rem) |
| Nullius rei |
| Nulli rei |
| Nulla re |
ADJECTIFS CARDINAUX ET ORDINAUX
| CARDINAUX |
CHIFFRES ROMAINS |
ORDINAUX |
|---|---|---|
| 1 Unus,a, um |
I |
1er primus, a, um (pour tous) |
| 2 Duo, duae, duo |
II |
2e secundus |
| 3 Tres, tres, tria |
III |
3e tertius |
| 4 quattuor |
IV |
4e quartus |
| 5 quinque |
V |
5e quintus |
| 6 sex |
VI |
6 sextus |
| 7 septem |
VII |
7eseptimus |
| 8 octo |
VIII |
8e octavus |
| 9 novem |
IX |
9e nonus |
| 10 decem |
X |
10e decimus |
| 11 undecim |
XI |
11e undecimus |
| 12 duodecim |
XII |
12e duodecimus |
| 13 tredecim |
XIII |
13e tertius decimus |
| 14 quattuordecim |
XIV |
14e quartus decimus |
| 15 quindecim |
XV |
15e quintus decimus |
| 16 sedecim |
XVI |
16e sextus decimus |
| 17 septemdecim |
XVII |
17e septimus decimus |
| 18 duodeviginti |
XVIII |
18e duodecivicesimus |
| 19 undeviginti |
XIX |
19e undevicesimus |
| 20 viginti |
XX |
20e vicesimus |
| 21 Viginti unus, a, um |
XXI |
21e vicesimus primus |
| 22 Viginti duo, ae, o |
XXII |
22e vicesimus secundus |
| 23 Viginti tres, es, ia |
XXIII |
23e vicesimus tertius |
| 24 Viginti quattuor |
XXIV |
24e vicesimus quartus |
| 25 Viginti quinque |
XXV |
25e vicesimus quintus |
| 26 Viginti sex |
XXVI |
26e vicesimussextus |
| 27 Viginti septem |
XXVII |
27e vicesimusseptimus |
| 28 duodetriginta |
XXVIII |
28e duodetricesimus |
| 29 undetriginta |
XXIX |
29e undetricesimus |
| 30 triginta |
XXX |
30e tricesimus |
| 40 quadraginta |
XL |
40e quadragesimus |
| 50 quinquaginta |
L |
50e quinquagesimus |
| 60 sexaginta |
LX |
60e sexagesimus |
| 70 septuaginta |
LXX |
70e septuagesimus |
| 80 octoginta |
LXXX |
80e octogesimus |
| 90 nonaginta |
XC |
90e nonagesimus |
| 100 centum |
C |
100e centesimus |
| 200 Ducenti, as, a |
CC |
200e ducentesimus |
| 300 Trecenti, ae, a |
CCC |
300e trecentesimus |
| 400 Quadringenti, ae, a |
CD |
400e quadringentesimus |
| 500 Quingenti, ae, a |
D |
500e quingentesimus |
| 600 Sescenti,ae, a |
DC |
600e sesgentesimus |
| 700 Septingenti, ae, a |
DCC |
700e septingentesimus |
| 800 Octingenti, ae, a |
DCCC |
800e octingentesimus |
| 900 Nongenti, ae, a |
CM |
900e nongentesimus |
| 1000 mille |
M |
1000e millesimus |
| 2000 Duo millia |
MM |
2000e Bis millesimus |
| 3000 Tria millia |
MMM |
3000e Ter millesimus |
| ON DIT AUSSI: unus et viginti, dou et viginti, tec... |
||
| DUO |
|||||
|---|---|---|---|---|---|
| unus |
una |
unum |
duo |
duae |
duo |
| unum |
unam |
unum |
Duos (duo) |
duas |
duo |
| unius |
unius |
unius |
duorum |
duarum |
duorum |
| uni |
uni |
uni |
duonus |
duabus |
duobus |
| uno |
una |
uno |
duobus |
duabus |
duobus |
| TRES |
MILIA |
||
|---|---|---|---|
| tres |
tres |
tria |
milia |
| tres |
tres |
tria |
milia |
| trium |
trium |
trium |
milium |
| tribus |
tribus |
tribus |
milibus |
| tribus |
tribus |
tribus |
milibus |